Македонски превод на проектите од Јавниот проект за знаење (Public Knowledge Project – PKP), Универзитет Сајмон Фрејзер, Канада

Автори

  • Иво Спироски Научна фондација СПИРОСКИ, Скопје, РС Македонија Автор

ДОИ:

https://doi.org/10.3889/izvor.2026.6

Клучни зборови:

Weblate, Public Knowledge Project, локализација, македонски јазик, научно издаваштво

Апстракт

ОСНОВА: Софтверските платформи со отворен код претставуваат значајна инфраструктура за современото научно издаваштво. Нивната локализација овозможува поголема јазична достапност и инклузивност на научната комуникација. Public Knowledge Project (PKP) развива софтверски решенија за научно издаваштво, меѓу кои Open Journal Systems (OJS), Open Monograph Press (OMP) и Open Preprint Systems (OPS), чие преведување и приспособување на македонски јазик е важно за развојот на националната научна инфраструктура.

ЦЕЛИ: Да се прикаже процесот на преведување и локализација на PKP софтверите на македонски јазик преку платформата Weblate, да се процени степенот на преведеност на проектите и да се анализира практичната примена на македонската јазична верзија кај научните списанија во Северна Македонија.

МЕТОДИ: Применет е дескриптивно-аналитички метод. Анализирани се структурните, квантитативните и функционалните показатели на платформата Weblate, вклучувајќи ги проектите, компонентите, преведувачките единици, степенот на преведеност, механизмите за контрола на квалитетот и интеграцијата со Git. Податоците се прибрани на 20 октомври 2026 година. Дополнително, анализирани се верзиите на OJS и активирањето на македонскиот јазичен интерфејс кај 59 научни списанија во Северна Македонија.

РЕЗУЛТАТИ: Анализирани се девет проекти за преведување на PKP, со различен степен на преведеност на другите јазици. Македонската верзија на анализираните проекти има 100% преведеност, без евидентирани недовршени преведувачки единици. Научната фондација СПИРОСКИ, Скопје, од 26 јануари 2020 година учествува во процесот на локализација и има преведено вкупно 2.441 поим. Анализата на 59 научни списанија хостирани на OJS покажа дека само 9 (15,25%) ја активирале македонската јазична верзија, додека 50 (84,75%) не ја користат оваа можност. Утврдена е и хетерогеност во користените верзии на OJS, кои се движат од 3.0.1.0 до 3.4.0.4.

ЗАКЛУЧОЦИ: Македонската локализација на PKP софтверите претставува значаен придонес кон развојот на повеќејазична дигитална инфраструктура за научно издаваштво. Иако преводот е целосен, неговата практична примена кај научните списанија е ограничена. Потребни се континуирано одржување и ревизија на преводите, техничко усогласување и надградување на OJS инсталациите, како и поголема институционална поддршка за активирање и користење на македонскиот јазик во научното издаваштво.

Превземања

Податоците за превземање не се сè уште достапни.

Референци

1. World Health Organization. Process of translation and adaptation of instruments [Internet]. Geneva: World Health Organization; [cited 2026 Oct 20]. Available from: https://www.who.int/tools/process-of-translation-and-adaptation-of-instruments

2. Weblate. Weblate – Continuous localization [Internet]. Weblate; [cited 2026 Oct 20]. Available from: https://weblate.org/

3. Weblate. Hosted Weblate projects [Internet]. Weblate; [cited 2026 Oct 20]. Available from: https://hosted.weblate.org/projects/

4. European Association of Science Editors. EASE North Macedonia event: Macedonian language in scientific journals [Internet]. European Association of Science Editors; 2024 [cited 2026 Oct 20]. Available from: https://ease.org.uk/event/macedonian-language-in-scientific-journals/

5. European Association of Science Editors. Macedonian language in scientific journals (EASE North Macedonia webinar) [Video on YouTube]. YouTube; 2024 [cited 2026 Oct 20]. Available from: https://youtu.be/PBUeCqN2K3c

6. MacGregor J, Stranack K, Willinsky J. The Public Knowledge Project: Open source tools for open access to scholarly communication. In: Bartling S, Friesike S, editors. Opening Science. Cham: Springer; 2014. p. 165-175. doi:10.1007/978-3-319-00026-8_11.

7. Willinsky J. The Public Knowledge Project: Open source tools for open access to scholarly communication. First Monday. 2006;11(10). doi:10.5210/fm.v11i10.1375.

8. Willinsky J. Open Journal Systems: An example of open source software for journal management and publishing. Library Hi Tech. 2005;23(4):504-519. doi:10.1108/07378830510636300.

9. Public Knowledge Project. Open Monograph Press [Internet]. Vancouver: Public Knowledge Project; 2026 [cited 2026 Oct 20]. Available from: https://pkp.sfu.ca/software/omp/

10. Willinsky J. Toward the design of an open monograph press. Journal of Electronic Publishing. 2009;12(1). doi:10.3998/3336451.0012.103.

11. Public Knowledge Project. Open Preprint Systems [Internet]. Vancouver: Public Knowledge Project; 2026 [cited 2026 Oct 20]. Available from: https://pkp.sfu.ca/software/ops/

12. Tennant JP, Ross-Hellauer T. The limitations to our understanding of peer review. Research Integrity and Peer Review. 2020;5:6. doi:10.1186/s41073-020-00092-1.

13. Public Knowledge Project. Publishing software [Internet]. Vancouver: Public Knowledge Project; 2026 [cited 2026 Oct 20]. Available from: https://pkp.sfu.ca/software/

14. Weblate. Translation projects [Internet]. Weblate; [cited 2026 Oct 20]. Available from: Weblate documentation – Translation projects

15. Weblate. Integrating with Weblate: Project and component structure [Internet]. Weblate; [cited 2026 Oct 20]. Available from: Weblate documentation – Integration

16. Weblate. Translation process: suggestion voting and translation quality [Internet]. Weblate; [cited 2026 Oct 20]. Available from: Weblate documentation – Translation process

17. Weblate. The Weblate Manual: Glossary [Internet]. Weblate; [cited 2026 Oct 20]. Available from: Weblate documentation – Glossaries

18. Weblate. Hosted Weblate: Projects and statistics [Internet]. Weblate; [cited 2026 Oct 20]. Available from: Hosted Weblate

19. Huskisson M. The Future is (Still) Open (and Growing): An Update on the Global PKP Community and the Development of Open Source Publishing Software. Septentrio Conference Series. 2024. doi:10.7557/5.7772.

20. Public Knowledge Project. Open Journal Systems: Languages and multilingual publishing [Internet]. Vancouver: Public Knowledge Project; [cited 2026 Oct 20]. Available from: https://docs.pkp.sfu.ca/

21. Weblate. Translating using Weblate [Internet]. Weblate; [cited 2026 Oct 20]. Available from: https://docs.weblate.org/en/latest/user/translating.html

22. International Network for the Availability of Scientific Publications. Facilitating scientific publishing in developing countries. Bull World Health Organ. 2005;83(7):526-527.

23. Weblate. Web-based continuous localization [Internet]. Weblate; [cited 2026 Oct 20]. Available from: https://weblate.org/en/

24. Weblate. Translating software using GNU gettext [Internet]. Weblate; [cited 2026 Oct 20]. Available from: https://github.com/WeblateOrg/weblate/blob/main/docs/devel/gettext.rst

25. Weblate. FAQ: Version control systems and translator attribution [Internet]. Weblate; [cited 2026 Oct 20]. Available from: https://github.com/WeblateOrg/weblate/blob/main/docs/faq.rst

Преземања

Објавено

2026-11-12

Издание

Секција

Научно издаваштво и отворена наука

Категории

Како да се цитира

1.
Спироски И. Македонски превод на проектите од Јавниот проект за знаење (Public Knowledge Project – PKP), Универзитет Сајмон Фрејзер, Канада. Извор Макед С [Internet]. 2026 Nov. 12 [cited 2026 Nov. 18];1(1):35-46. Available from: https://izvorjournals.mk/index.php/izvor/article/view/6

Слични трудови

Можете исто така да започнате напредно барање на сличности за овој труд.